Kengele ya waokaji

Katika mtaa ulio nyuma ya soko, mwokaji hupiga kengele ya mkononi kundi la pili la mikate linapotoka. Historia fupi ya sauti inayotangaza wakati.

Imeandikwa na Ilse Marrow · dakika 2 · Isome kwenye wavuti

Saa tatu na robo asubuhi siku za kazi, na saa tatu na nusu Jumamosi, kengele ya mkononi hulia katika mtaa mwembamba ulio nyuma ya soko lililoezekwa. Ni kengele ndogo ya shaba yenye mpini wa mbao, ile aina ambayo mwalimu aliwahi kutumia kutangaza mwisho wa mapumziko, na hupigwa na yeyote kati ya waokaji hao wawili ambaye mikono yake ina unga wakati huo. Humaanisha kwamba kundi la pili limetoka motoni. Katika mtaa huu, imekuwa na maana hiyo kwa muda mrefu kuliko yeyote kati yao alivyokuwa hai.

Inaonekana hakuna mtu mwenye umri wa chini ya miaka hamsini anayejua jambo hili. Wakazi vijana hudhani kengele hiyo ni pambo la kupendeza, maigizo kidogo kwa ajili ya wageni. Wazee huvaa makoti yao.

Kundi la kwanza na la pili

Kundi la kwanza la mikate ya duka la kuoka ni kwa ajili ya watu wanaoelekea mahali fulani: wafanyakazi, wanaowapeleka watoto shule asubuhi na mapema, yeyote anayekula akiwa amesimama. Hutoka saa kumi na mbili asubuhi na huwa imeisha kabla ya saa moja. Kundi la pili ni kwa ajili ya watu wanaobaki nyumbani. Ni mkate wa chakula cha mchana, maandazi ya yule kikongwe kwenye ghorofa ya tatu ambaye hawezi tena kupanda ngazi kabla ya saa nne asubuhi, na mkate ambao jirani humpandishia.

Kengele ipo kwa sababu kundi la pili ni ahadi ya aina tofauti. Wateja wake hawapiti dukani wanapoelekea mahali fulani; lazima waitwe. Kabla ya simu, kabla mtu yeyote hajawa na saa ya jikoni inayoweza kuaminiwa, sauti ndiyo ilikuwa njia pekee ya kuujulisha mtaa kwamba mkate wa moto ulikuwa ukisubiri.¹

Saa ambayo ni sauti

Napenda kwamba kengele hupima wakati bila kuuonyesha. Haiwezi kusomwa, inaweza kusikika tu, na husikika tofauti kutoka kila dirisha: kwa ukali kwenye kona, kwa sauti iliyofifia upande wa ua wa ndani, na karibu haisikiki kabisa kwenye orofa za juu, ambako watu wamekuwa wakitegemea walio chini kupeleka habari juu. Kwa namna hiyo, hupima si saa tu bali pia mtaa wenyewe, kina chake na ukaribu wa majirani.

Waokaji walipoulizwa miaka michache iliyopita kama wangeacha kuipiga sasa kwa kuwa kila mtu ana simu, mkubwa kati yao alisema angeacha mkate utakapokoma kuwa tayari. Lilikuwa jibu bora kuliko swali lilivyostahili.²