Για τις καθυστερημένες απαντήσεις σε γράμματα

1Μια αναγνώστρια μού έγραψε τον Μάρτιο για το δοκίμιο σχετικά με το πορθμείο. Είχε μεγαλώσει στην απέναντι όχθη και θυμόταν διαφορετικά τη σειρήνα: δύο σύντομους συριγμούς, είπε, όχι έναν παρατεταμένο, και μόνο όταν είχε ομίχλη. Ήταν ένα προσεκτικό, γενναιόδωρο γράμμα, τριών σελίδων, από εκείνα που χρειάζονται ένα ολόκληρο βράδυ για να γραφτούν. Της απάντησα την περασμένη εβδομάδα. Είναι Ιούλιος.

2Θέλω να της ζητήσω συγγνώμη εδώ, δημόσια, γιατί άξιζε μια πιο γρήγορη απάντηση. Θέλω επίσης να πω γιατί δεν είμαι βέβαιη πως της άξιζε μια ταχύτερη απάντηση.

Η ταχύτητα των πραγμάτων

3Τα περισσότερα μηνύματα φτάνουν σήμερα ζητώντας απάντηση μέσα στον χρόνο που χρειάστηκε για να σταλούν. Ένα γράμμα σαν το δικό της ζητά κάτι άλλο. Γράφτηκε αργά, επίτηδες, και η βραδύτητά του ήταν μέρος όσων έλεγε: Το έχω σκεφτεί αυτό, και θα ήθελα να το σκεφτείς κι εσύ. Μια απάντηση γραμμένη το ίδιο βράδυ θα ήταν ευγενική. Θα ήταν όμως και ένας τρόπος να κλείσω το θέμα αντί να καταπιαστώ μαζί του.

4Έτσι καταπιάστηκα μαζί του. Ξαναπήγα στο πορθμείο. Ρώτησα τον ναύτη για τα σήματα ομίχλης, κι εκείνος με κοίταξε σαν να τον είχα ρωτήσει αν επιπλέουν τα καράβια, κι ύστερα μου εξήγησε διεξοδικά πως εκείνη είχε δίκιο.¹1Δύο σύντομοι συριγμοί μέσα στην ομίχλη, ένας παρατεταμένος όταν αποπλέεις με καθαρό καιρό. Το δοκίμιο διορθώθηκε, μαζί με μια σημείωση. Οι διορθώσεις είναι τα πιο χρήσιμα γράμματα που λαμβάνω, κι εκείνα που απαντώ πιο γρήγορα. Ρώτησα δύο από τους παλιούς κολυμβητές, που διαφώνησαν μεταξύ τους και μαζί της. Διάβασα τους λιμενικούς κανονισμούς, που δεν ξεκαθαρίζουν τίποτα και είναι πολύ μακροσκελείς. Όταν της έγραψα, είχα μια καλύτερη απάντηση από εκείνη που θα της είχα στείλει τον Μάρτιο, και τρεις καινούργιες ερωτήσεις να προσθέσω στο τέλος.

Ένας μικρός κανόνας

5Δεν θέλω να παρουσιάσω τη δική μου ανοργανωσιά σαν αρετή. Κάποια γράμματα χρειάζονται άμεση απάντηση, κι έχω αμελήσει κι αυτά. Έχω όμως αρχίσει να τηρώ έναν κανόνα, δανεισμένο από μια φίλη που έχει βιβλιοπωλείο: απαντώ γρήγορα σε ένα σύντομο μήνυμα και αργά σε ένα γράμμα που γράφτηκε αργά, ποτέ όμως το αντίστροφο.

6Μου έγραψε πως η απάντησή μου έφτασε το πρωί της πρώτης ζεστής μέρας της χρονιάς. Είπε πως άξιζε την αναμονή. Υποψιάζομαι πως το είπε από καλοσύνη. Το γράμμα πάντως θα το κρατήσω.

Σημειώσεις

1. Δύο σύντομοι συριγμοί μέσα στην ομίχλη, ένας παρατεταμένος όταν αποπλέεις με καθαρό καιρό. Το δοκίμιο διορθώθηκε, μαζί με μια σημείωση. Οι διορθώσεις είναι τα πιο χρήσιμα γράμματα που λαμβάνω, κι εκείνα που απαντώ πιο γρήγορα. ↩