De keukenklok loopt vier minuten voor

1De klok in mijn keuken loopt vier minuten voor. Ik weet het, iedereen die ooit in mijn appartement heeft gelogeerd weet het, en toch doet hij elke ochtend zijn werk: ik kijk ernaar, zie dat ik te laat ben, haast me, en ben op tijd. Een klok waarvan iedereen weet dat hij verkeerd loopt, zou nutteloos moeten zijn. Die van mij is het nuttigste voorwerp in de kamer.

Een leugen die werkt

2Ik heb het eens rondgevraagd, en bijna iedereen die ik ken heeft zo’n klok. De klok in de auto van mijn zus loopt zeven minuten voor. Een collega zet alle klokken in haar huis tien minuten vooruit, behalve die in de slaapkamer, die gelijk loopt, «zodat ik kan slapen». De bakker in het straatje achter de markt laat de klok boven zijn oven al dertig jaar drie minuten voorlopen, al kon hij me niet vertellen waarom.¹1Toen ik aandrong, zei hij dat brood niet weet hoe laat het is, en dat hij dat zelf ook niet weet vóór de koffie.

3Wat me fascineert, is dat de leugen blijft werken, lang nadat ze is ontdekt. Je zou denken dat ik, zodra ik weet dat de klok vier minuten voorloopt, er gewoon vier minuten van af kan trekken en rustig aan kan doen. Maar zo werkt het niet. Dat aftrekken kost moeite, en in de eerste minuten van de ochtend heb ik geen moeite over. De klok is me te snel af met rekenen, en dus wint hij.

Tijd waartegen je kunt ingaan

4Ik denk dat er nog iets anders meespeelt. Een klok die precies gelijk loopt, is een autoriteit: daar valt niets tegenin te brengen. Een klok die een beetje verkeerd loopt, is een metgezel. Hij heeft een eigen karakter. Je kunt ermee redetwisten, hem iets toemompelen, hem vergeven. Hij hoort op een bepaalde manier bij het huishouden; de tijd op een telefoon, die tot op de seconde klopt en voor iedereen hetzelfde is, zal dat nooit doen.

5Openbare klokken horen gelijk te lopen, en dat moeten ze ook. Zonder die klokken zou de veerdienst niet kunnen functioneren. Maar de klokken die we thuis hebben, mogen van ons zijn, en omdat ze van ons zijn, mogen ze op onze eigen manier verkeerd lopen.

6Ik heb erover nagedacht de mijne gelijk te zetten. Ik heb besloten het niet te doen. De rest van mijn leven zou ik vier minuten te laat komen.

Notities

1. Toen ik aandrong, zei hij dat brood niet weet hoe laat het is, en dat hij dat zelf ook niet weet vóór de koffie. ↩