Tidetable

Blg. 9 · Nobyembre 2026

Tidetable

Mga sanaysay at liham tungkol sa mga bagay na sumusukat sa oras.

Isinulat ni Ilse Marrow sa Trieste mula pa noong 2023.

Pinakabagong sanaysay9 minuto

Ang bolang bumabagsak sa ala-una

Mula 1833, bumababa ang pulang bola sa Greenwich tuwing ala-una: pinakamabagal na paraan ng pagsasabi ng oras, at pinakatapat.

Tuwing hapon, limang minuto bago mag-alas-una, umaakyat ang pulang bola hanggang kalahati ng palo sa bubong ng Flamsteed House sa Greenwich, saka humihinto. Dalawang minuto bago mag-alas-una, umaakyat ito hanggang tuktok. Eksaktong alas-una, bumabagsak ito.1 Iyon ang buong pagtatanghal, at ganito na ito mula 1833.

1Ang mga oras na ito ang ibinibigay ng Royal Observatory para sa mga bisita nito. Tumatakbo ang bola ayon sa Greenwich Mean Time kapag taglamig at British Summer Time kapag tag-init, kaya sa tag-init, ayon sa oras ng araw, bumabagsak ito bandang tanghali, may kaunting diperensiya man.

Noong Huwebes na pinuntahan ko ito, mga apatnapu kaming nasa looban sa ibaba, at halos lahat ay nakataas ang telepono para kunan ng bidyo ang bolang ginagawa ang karaniwang ginagawa ng mga bola.

Pumunta ako para tingnan ang isang orasan na walang mukha. Isang beses sa isang araw nagbibigay ng oras ang bola-hudyat ng oras sa sinumang nakakakita rito, at ginagawa nito iyon nang walang tunog. Hindi ito tumitiktak, hindi ito tumutunog, wala itong mga kamay. Limang minuto itong naghahanda, saka, sa loob ng wala pang isang segundo, may sinasabi itong tiyak.2 Ginawa ito para sa mga taong higit na nangangailangan sa segundong iyon kaysa sa anumang iba pang maibibigay ng orasan.

2Sa tuktok ng palo ka tumingin, hindi sa paanan nito. Paglapag ng bola, lumipas na ang sandaling ipinahihiwatig nito.

Ipagpatuloy ang pagbabasa

Ang liham

Isang liham, tuwing unang Linggo ng buwan.

Ang buong bagong sanaysay, dalawa o tatlong tala, at wala nang iba. Walang tracking pixel, walang pagsubaybay kung binuksan ang liham, isang click lang para umalis.

O sumubaybay gamit ang feed readerTingnan kung ano ang hitsura ng isang liham

Mula sa kuwaderno

Muli ang biyolonselista

Nasa tren ng 23:52 na naman ang lalaking may kahon ng biyolonselo. Tulog siya mula pa sa unang estasyon, gaya ng dati, habang nakapatong ang isang kamay sa kahon na para bang baka umalis iyon nang wala siya. Apat na beses ko na siyang nakita, at ni minsan ay hindi ko siyang nakitang gising; napagpasyahan kong ayaw kong malaman kung saan siya tumutugtog. May ilang palagiang nakakasabay na mas mabuting hayaang manatili na lamang na parang panahon.

Apat na minuto, dagdag na tala

Matapos ang sanaysay tungkol sa orasan ko sa kusina, ipinadala sa akin ng mga mambabasa ang sarili nilang mga orasan na mali ang oras: may mga mabilis, may mga mabagal, at sa isang kaso, sadyang umaandar nang pabaligtad. Limang minuto ang pinakakaraniwang agwat. Dalawampu’t dalawang minuto ang rekord, hawak ng isang mambabasang nagsasabing hindi pa siya nahuhuli kahit minsan at ni minsan ay hindi niya alam kung anong oras na. Hindi ako maglalathala ng mga pangalan. Bawat isa sa mga orasan na ito ay lihim ng isang tahanan.

Sandaling humihinto ang orasan sa istasyon

May ginagawa pala ang malaking orasan sa bulwagan ng istasyon na hindi ko napansin hanggang nitong tagsibol: umiikot ang pangalawang kamay nito nang bahagyang mas mabilis kaysa sa takbo ng isang segundo, saka humihinto sa pagsapit ng minuto at naghihintay, ganap na hindi gumagalaw, ng hudyat mula sa kung saan. Pagkatapos, lumulukso ang kamay ng minuto at nagsisimula itong muli. Sinusukat nito ang oras sa pamamagitan ng panandaliang paglihis dito, saka muling pagsang-ayon. May mas masahol pa akong maiisip na paraan para mabuhay.

Lahat ng tala

Bahagi ng serye